ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΛΑΙΚΙΣΜΟΣ;

Περιγραφή

“Εμείς και μόνο εμείς εκπροσωπούμε τον λαό”, λένε. Τι κοινό έχουν η Μαρίν Λεπέν, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Βίκτορ Ορμπάν, ο Νικολάς Μαδούρο, ο Μπέπε Γκρίλο και θεωρούνται όλοι τους “λαϊκιστές”; Τι είναι ο λαϊκισμός; Οποιοσδήποτε ασκεί κριτική στη Wall Street ή στην Ουάσιγκτον είναι λαϊκιστής; Ποια, ακριβώς, είναι η διαφορά μεταξύ δεξιού και αριστερού λαϊκισμού;
Ο λαϊκισμός φέρνει την κυβέρνηση πιο κοντά στους πολίτες ή, μήπως, αποτελεί απειλή για τη δημοκρατία; Ταυτίζεται ο λαϊκισμός με τη δημαγωγία και τη χρήση λεκτικής βίας; Ποια είναι τα βαθύτερα αίτια των εκλογικών του επιτυχιών; Πρέπει να αποκλείσουμε τους λαϊκιστές από τον δημοκρατικό δημόσιο διάλογο ή έχουμε υποχρέωση να τους εντάξουμε στο πολιτικό παιχνίδι; Ποιος είναι, τελικά, ο “λαός” και ποιος είναι σε θέση να μιλά στο όνομά του;
Για τον Γιαν-Βέρνερ Μύλερ, ο πυρήνας του λαϊκισμού εντοπίζεται στην απόρριψη του πλουραλισμού. Οι λαϊκιστές πάντοτε θα ισχυρίζονται ότι οι ίδιοι και μόνον οι ίδιοι εκπροσωπούν τον λαό -τη “σιωπηλή πλειοψηφία”- και τα πραγματικά του συμφέροντα. Οι λαϊκιστές, επικαλούμενοι την αξίωσή τους για αποκλειστική ηθική αντιπροσώπευση του λαού, σε περίπτωση που αποκτήσουν επαρκή εξουσία, θα εγκαθιδρύσουν ένα αυταρχικό καθεστώς, το οποίο θα αποκλείει όσους δεν ανήκουν στον “αληθινό λαό”.
Ο Γιαν-Βέρνερ Μύλερ πιστεύει ότι είναι επιτακτική ανάγκη να απαντήσουμε στον λαϊκισμό. Επειδή ο λαϊκισμός οικειοποιείται τον “λαό”, επειδή αρνείται το διαφορετικό και το αποκλίνον, αποτελεί μια διαρκή απειλή για την, ούτως ή άλλως εύθραυστη, δημοκρατία – που σήμερα κινδυνεύει όσο ποτέ.