ΠΛΑΤΩΝ: ΠΟΛΙΤΕΙΑ (ΤΟΜΟΣ Ε’)

Περιγραφή

Τα βιβλία Θ’ και Γ’ αποτελούν την αξιολογική ανακεφαλαίωσι της “Πολιτείας”, του “αθανάτου πολιτικού ευαγγελίου”, όπως αυτή έχει χαρακτηρισθή.

– Βιβλίον Θ’. Το είδος του πολιτεύματος διαμορφώνει καΙ τον τύπον του πολίτου. Τα πολιτεύματα είναι πέντε (βασιλικό, τιμοκρατικό, ολιγαρχικό, δημοκρατικό, τυραννικό) και αντίστοιχοι οι ανθρώπινοι – πολιτικοί τύποι. Ευδαιμονέστατος και άριστος είναι ο πρώτος, αθλιώτατος και κάκιστος ο πέμπτος. Άρα η ζωή του τυράννου και του τυραννικού τύπου πολίτου δεν είναι ευτυχής, όπως υπεστήριξε ο Θρασύμαχος (Βιβλ. Α’), αλλά του βασιλικού ούτε του αδίκου, κατά τον Γλαύκωνα (Βιβλ. Β’), αλλά του δικαίου. Βασιλικός και δίκαιος είναι μόνον ο φιλόσοφος, γι’ αυτό και είναι ευτυχής. Διότι απελευθερώνει την ψυχή του από τις ορμές και τα ζωώδη ένστικτα και αναγορεύει σε κυρίαρχη δύναμι του εσωτερικού του κόσμου το θείο στοιχείο. Με τον τρόπο αυτό ιδρύεται η πλατωνική πολιτεία, όπως αυτή αναπτύχθηκε στα Βιβλία Ε’, ΣΤ’ και Ζ’, ενώ αντίστοιχη είναι και η εσωτερική πολιτεία κάθε ατόμου. Ένα όραμα που “ίσως υπάρχει στον ουρανό, γι’ αυτούς που θέλουν να το δουν και προσβλέποντας σ’ αυτό να ρυθμίζουν το πολίτευμα της ψυχής τους” (5921)).

– Βιβλίον Ι’. Οι πνευματικές δυνάμεις που παρεμβάλλουν εμπόδια στην κατάκτησι του αρίστου πολιτεύματος της ψυχής και ταράζουν την πολύτιμη αρμονία αυτής, είναι αυτές των μιμητικών τεχνών και ιδίως της παραδοσιακής επικής και δραματικής ποιήσεως. Διότι οι μιμητικές αυτές τέχνες αντλούν από την δεξαμενή των παλαιών μύθων, που είναι ανεπαρκείς για τον νέο κόσμο, στον οποίο φιλοδοξεί να υψώση τον άνθρωπο η πλατωνική σκέψις. Ο νέος μύθος, ο πλατωνικός, συνδυάζει αρετή, φρόνησι και ευδαιμονία και δίνεται με εικόνες, όπως λ.χ. εκείνη του σπηλαίου (Βιβλ. Ζ’), ενώ στο παρόν βιβλίο με την συμβολική παράστασι της αρμονίας ή δυσαρμονίας στον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου, καθώς και με τον εσχατολογικό μύθο, με τον οποίο περιγράφονται οι αμοιβές του δικαίου και γενικά οι περιπέτειες της αθάνατης ψυχής στον άλλο κόσμο.