ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΣΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ: ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Περιγραφή

Η Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ. προσφέρει ένα παράδειγμα που θα ενθουσίαζε τον καθένα. Βλέπουμε εκεί τους γνωστούς διδασκάλους να αγωνίζονται με πάθος να διακρίνουν τα συνώνυμα και να συνειδητοποιήσουν ακόμα και τις πιο δυσδιάκριτες διαφορές ανάμεσα σε λέξεις με γειτνιάζον νόημα. Η άσκηση αυτή γοήτευε και τους συγγραφείς, οι οποίοι πρόθυμα την υιοθετούσαν. Και η γλώσσα, με τον τρόπο αυτό, γινόταν πιο εύπλαστη και πλουσιότερη.
Και μετά όλα αυτά χάθηκαν. Η γλώσσα της Ελλάδας κέρδισε λέξεις, είτε δάνεια από τη γλώσσα κατακτητών, είτε λέξεις συνδεδεμένες με τις καινούργιες πραγματικότητες που παρήγε η καθημερινή ζωή. Εκείνο όμως το εκλεπτυσμένο εργαλείο, το πολύπλοκο όσο κι ένας υπολογιστής, σιγά-σιγά χάθηκε, μαζί με τη συναρπαστική σαφήνεια της οποίας τις προσπάθειες είχε υποστηρίξει. Η γλώσσα του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη διέθετε εκατοντάδες τρόπους να περιγράψει το αφηρημένο.
Ας το πούμε! Η νεοελληνική γλώσσα δεν διαθέτει τα εργαλεία της αρχαίας. Ας αποχαιρετίσουμε εκείνη την ωραία βεντάλια τρόπων έκφρασης, και όσον αγορά έννοιες με λεπτές αποχρώσεις, θα πρέπει να τις αποφύγουμε. Μια γλώσσα δομείται αλλά και αποδομείται. (Από τον πρόλογο της Jacqueline de Romilly)