ΑΙΣΧΥΛΟΥ ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ

Περιγραφή

Μια παράσταση αρχαίας τραγωδίας δεν απευθύνεται μόνο σε ανήσυχα πνεύματα και υψηλής παιδείας θεατές. Είναι μια παράσταση για το κοινό, για όλο τον κόσμο, όπως και μια σημερινή θρησκευτική λειτουργία. Όλα τα αγωνιώδη ανθρώπινα ερωτήματα προβάλλονται μέσα από την ποιητική εκμετάλλευση προϋπαρχόντων μύθων, τους οποίους παρείχε η πλούσια προφορική παράδοση, ο Όμηρος και (λιγότερο) η λυρική ποίηση και τους οποίους ο τραγικός ποιητής ή δεχόταν ως είχαν ή τους τροποποιούσε ανάλογα με τις προθέσεις του. Εδώ τα ανθρώπινα πάθη αποχτάνε τα συγκεκριμένα τους σύμβολα, γίνονται πρόσωπα τραγικά, που παλεύουν ενάντια σε δυνάμεις αόρατεςκαι ανίκητες (Έρις, Ατή, Μήνις, Μοίρα, Αλάστωρ, Πειθώ) όπως και ενάντια στους θεούς.
Στον Αισχύλο -όπως και στους άλλους τραγικούς- η σχέση ανθρώπου-θείου ήταν πολύ διαφορετική απ’ όσο σήμερα, θα έλεγε κανείς πως ήταν άμεση. Αυτή η αμεσότητα που δεν υπάρχει σήμερα ή τουλάχιστον δεν υπάρχει σε τόσο βάθος, ή υπάρχει σε λιγότερους πιστούς απ’ όσους τον Ε’ αιώνα π.Χ., είναι σίγουρα ένα εμπόδιο για το σύγχρονο ερμηνευτή να διεισδύσει στο πνεύμα του τραγικού ποιητή. Δεν μπορεί κανείς απαλλαγμένος εντελώς από τις σύγχρονες ιδέες μ’ ένα άλμα να μετατεθεί είκοσι πέντε αιώνες πίσω, να γίνει θεατής του 458 π.Χ. καθισμένος στο θέατρο δίπλα σ’ έναν Αθηναίο σύγχρονο του Αισχύλου. Κατ’ ανάγκη κάθε ερμηνεία της τραγωδίας θα έχει μέσα της κάτι από το σύγχρονο πνεύμα του ορθολογισμού. Έχοντας υπόψη αφενός αυτό το αναπόφευκτο κι αφετέρου το ότι ο Αισχύλος δεν έχει υποστεί τις συνέπειες από τις ταραχές που προκάλεσε στην πνευματική ζωή της εποχής εκείνης η σοφιστική, όπως τις υπέστη ο νεότερός του Ευριπίδης, πρέπει να είναι κανείς προσεχτικός και να μη βιάζεται να βγάλει συμπεράσματα σχετικά με την ηθική διδασκαλία του Αισχύλου, ότι δηλαδή δεν υπάρχει καν ή ότι είναι αντιφατική. […] (Από τον πρόλογο της έκδοσης)